41 tarihi eser ilişkin oldukları yere, Türkiye’ye dönüyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ABD Manhattan Bölge Savcılığı ortasında son 5 yıldır geliştirilen iş birliği ve ortak çalışmalarla Türkiye’ye 2021 yılından bu yana iadesi sağlanan kültür varlıklarına yenileri eklendi. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı ile beraberindeki heyet Türkiye’ye iadesi sağlanan yapıtları New York’ta bulunan Türk Evi’nde teslim aldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy ise teslim merasiminin akabinde yaptığı toplumsal medya paylaşımında, “Gururluyuz. Ülkemizden yasa dışı yollarla çıkarılmış bir küme eserimizi daha New York’da bulunan Türk Konutu’nda teslim aldık. Manhattan Bölge Savcılığı ve İç Güvenlik Soruşturma Ünitesi ile gerçekleştirdiğimiz başarılı çalışmalar sonucunda bronz başlar, büst ve gümüş heykelciklerin de ortalarında bulunduğu toplam 41 kültür varlığımız daha konutuna dönüyor. Cumhuriyetimizin 100. yılında iadesini sağladığımız eser sayımız 3 bin 59’a ulaştı. Bu toprakların miraslarına sahip çıkmak üzere çalışmalarımız devam ediyor” sözlerine yer verdi.

Anadolu’da Roma Periyodu heykeltraşlığının kıymetli yapıtları geliyor

Türkiye’ye iadesi sağlanan, Burdur ili, Gölhisar ilçesinin İbecik Köyü’nde yer alan Boubon Antik Kenti kökenli 3 adet bronz heykel başı, 1 adet bronz bayan büstü ve 4 adet bronz heykellere ilişkin beden kesimleri Anadolu’da Roma Periyodu heykeltıraşlığının değerli yapıtları ortasında gösteriliyor. Boubon Antik Kenti’nde 1960’lı yıllarda gerçekleşen kaçak hafriyatlar sonucu yurt dışına kaçırılan eser kümesinden bilhassa Genç Caracalla ve Olgun Caracalla başları antik kentin ilahlaştırılan imparatorların heykellerinin dikildiği kutsal alanda (Sebasteion) yer alan heykellere ilişkin olması bakımından başka bir değer taşıyor. Sebasteion yapısına ilişkin 2 adet bronz heykel olan Lucius Verus ile Septimius Severus da 2022 ve 2023 yıllarında Türkiye’ye iade edilmişti.

Eserler Aralık Sonunda Türkiye’de Olacak

ABD’den iadesi sağlanan öteki heykeltıraşlık yapıtları ortasında Milattan evvel 6’ncı yüzyıla tarihlenen 1 adet pişmiş toprak bayan başı, 1 adet Roma Dönemi’ne tarihlenen Minerva biçimli bronz tartı, 1 adet yeniden Roma Dönemi’ne tarihlenen mermer Minerva başı, 1 adet pişmiş toprak ve 1 adet gümüş Kybele heykelciği ve 1 adet bronz Satyr heykelciği ile 1 adet gümüş bayan heykelciği bulunuyor. İadesi sağlanan yapıtlardan Frig başlığı tipinde 2 adet de bronz miğfer yer alıyor. Trakyalıların ve Frigyalıların giydiği kendine has deri şapka temel alınarak türetilen ve bilhassa de piyade mensuplarının giydiği miğferler milattan evvel 4’üncü yüzyıla tarihleniyor. Türkiye’ye ABD’den iadesi sağlanan kıymetli eser kümeleri ortasında ayrıyeten 22 adet Kilia tipi heykelcik başı da bulunuyor.

Kilia (Gelibolu) tipi heykelcik olarak anılan yapıtların tek üretim merkezi (atölyesi) olarak Manisa-Akhisar ilçesinin Kulaksızlar Köyü biliniyor. Çanakkale’den başlayıp Batı Anadolu’nun en güney batı köşesinden Antalya’ya kadar olan geniş bir coğrafyada görülen Kilia heykelcikleri, ekseriyetle Geç Kalkolitik Periyot (M.Ö. 5 bin) ile Erken Tunç Çağı (M.Ö. 3 bin) yerleşimlerinde bulunan Anadolu’ya has bir heykelcik tipi olarak günümüze ulaşıyor. Yaban keçisi tarzında, milattan evvel 7 ve 6. yüzyılda Batı Anadolu’da hakim olmuş seramik imal üslubuna sahip pişmiş toprak vazo ve siyah figür tekniğinde yapılan 1 adet Olpe’nin ise form açısından en eski örneklerden biri olması yapıtı öne çıkıyor. Antik çağda içecek servis etmek için kullanılan ve kırmızı figürlü örneklerinin de bulunduğu bu kap formunun üzerinde dans eden satryler yer alıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nden teslim alınan eserler aralık ayı sonunda Türkiye’de olacak.